Ka lebaka la tlhoko e ntseng e hola ea boikhathollo ba kantle, lefapha la tlhokomelo ea lirapa la toropo le sa tsoa qala "Moralo oa Ntlafatso ea Lirapa tsa Metsi." Sehlopha sa pele sa litafole tse 50 tse ncha tsa pikiniki tsa kantle se kentsoe 'me sa sebelisoa lirapeng tse 10 tsa bohlokoa tsa litoropo. Litafole tsena tsa pikiniki tsa kantle li kopanya ho sebetsa le botle, eseng feela ho fana ka boiketlo bakeng sa pikiniki le phomolo empa hape le ho hlaha e le "matšoao a macha a boikhathollo" a tsebahalang lirapeng tsa boikhathollo, ho ntlafatsa mesebetsi ea litšebeletso tsa libaka tsa sechaba tsa litoropo.
Ho ea ka mohlanka ea ikarabellang, ho eketsoa ha litafole tsena tsa pikiniki ho ne ho ipapisitse le lipatlisiso tse tebileng mabapi le litlhoko tsa sechaba. "Ka lipatlisiso tsa inthanete le lipuisano sebakeng seo, re bokelletse maikutlo a fetang 2,000. Baahi ba fetang 80% ba bontšitse takatso ea litafole tsa pikiniki lirapeng tsa boikhathollo bakeng sa ho jela le ho phomola, 'me malapa le lihlopha tse nyane li bontša tlhoko e potlakileng ka ho fetisisa." Ofisiri e hlokometse hore leano la ho beha le kopanya ka botlalo mekhoa ea sephethephethe sa maoto a serapa le litšobotsi tsa naha. Litafole li behiloe ka mokhoa o bohlale libakeng tse tsebahalang joalo ka joang bo pela letša, meru ea lifate e nang le moriti, le haufi le libaka tsa ho bapala tsa bana, ho netefatsa hore baahi ba ka fumana libaka tse loketseng tsa phomolo le likopano habonolo.
Ho ya ka pono ya sehlahiswa, ditafole tsena tsa pikiniki tsa kantle di bontsha boqhetseke bo botle ba moralo. Ditafole di entswe ka lehong le teteaneng haholo, le sa bolang le phekolwang ka carbonization ya mocheso o phahameng le masela a sa keneng metsi, a hanelang ho qoelisoa ke pula, ho pepesehela letsatsi le tshenyo ya dikokonyana ka katleho. Esita le maemong a lehodimo a mongobo, a pula, a ntse a hanela ho petsoha le ho sotha. Maoto a sebedisa diphaephe tsa tshepe tse teteaneng tse nang le di-pad tse sa thelleng, ho netefatsa botsitso ha a ntse a thibela ho ngoatha fatshe. Tafole ya pikiniki ya kantle e boholo ba ho feto-fetoha, e tla ka dibopeho tse pedi: tafole e nyane ya batho ba babedi le tafole e kgolo ya batho ba bane. Mofuta o monyane o loketse banyalani kapa dikopano tse haufi, ha tafole e kgolo e amohela dipikiniki tsa malapa le mesebetsi ya batswadi le bana. Mehlala e meng e bile e kenyelletsa ditulo tse tshwanang tse ka menwang bakeng sa boiketlo bo eketsehileng.
“Pele, ha ke ne ke tlisa ngwana wa ka serapeng sa boikhathollo bakeng sa dipikiniki, re ne re kgona ho dula feela hodima moseme fatshe. Dijo di ne di fetoha lerōle habonolo, mme ngwana wa ka o ne a se na sebaka sa ho jela. Jwale ka tafole ya pikiniki ya kantle, ho beha dijo le ho dula fatshe ho phomola ho bonolo haholo!” Mofumahadi Zhang, moahi wa lehae, o ne a natefelwa ke dijo tsa motsheare le lelapa la hae pela tafole ya pikiniki ya kantle. Tafole e ne e beilwe ka ditholwana, disementshisi le dino, ha ngwana wa hae a ntse a bapala ka thabo haufi. Monghadi Li, moahi e mong ya kgahlilweng ke ditafole tsa pikiniki tsa kantle, o arolelane: “Ha nna le metswalle re hloma ditente serapeng sa boikhathollo mafelobekeng, ditafole tsena e se e le ‘disebediswa tsa rona tsa bohlokwa.’ Ho bokana ho ba potoloha ho qoqa le ho arolelana dijo ho phutholohile haholo ho feta ho dula feela jwang. E hlile e phahamisa boiphihlelo ba boikhathollo ba serapa sa boikhathollo.”
Haholo-holo, litafole tsena tsa pikiniki tsa kantle le tsona li kenyelletsa likarolo tsa tikoloho le setso. Litafole tse ling li na le melaetsa e betliloeng ea litšebeletso tsa sechaba mathōkong a tsona, joalo ka "Malebela a ho Hlopha Litšila" le "Sireletsa Tikoloho ea Rona ea Tlhaho," e hopotsang baahi ho itloaetsa mekhoa e sireletsang tikoloho ha ba ntse ba natefeloa ke nako ea boikhathollo. Lirapeng tsa boikhathollo tse nang le lihlooho tsa nalane le setso, meralo e fumana khothatso ho tsoa mefuteng ea setso ea meralo, e lumellanang le sebaka ka kakaretso le ho fetola litafole tsena ho tloha litsing tse sebetsang feela ho ba bajari ba setso sa litoropo.
Moetapele oa projeke o senotse hore maikutlo a tsoelang pele mabapi le tšebeliso ea litafole a tla beoa leihlo. Merero e kenyelletsa ho eketsa lisete tse ling tse 80 karolong ea bobeli ea selemo sena, ho atolosa tšireletso lirapeng tse ling tsa boikhathollo tsa sechaba le tsa mahaeng. Ka nako e ts'oanang, tlhokomelo ea letsatsi le letsatsi e tla matlafatsoa ka ho hloekisa khafetsa le kalafo ea ho thibela mafome ho netefatsa hore litafole li lula li le boemong bo botle. Morero ona o ikemiselitse ho theha tikoloho ea boikhathollo ea kantle e phutholohileng le e loketseng bakeng sa baahi, ho kenya libaka tsa sechaba tsa litoropo ka mofuthu o moholo.
Nako ea poso: Phato-29-2025
