• leqephe_la banner

Ho tloha Sekhutlong sa Seterata ho ea ho Phetoho: Kamoo Makoti a Lithōle a Kantle a Fetohang “Manqosa a Sebetsang a Botle” a Litoropong?

 

Lithini tsa lithōle tsa kantle tseo u kopanang le tsona letsatsi le letsatsi li fetoha ho tloha ho lijana tse sebetsang feela ho ea libakeng tsa sechaba tse kopanyang botle ba pono le ho iketsetsa. Haufinyane tjena, thini e ncha ea lithōle tsa kantle e ka fetoloang fekthering e se e kentsoe libakeng tse ngata. Ponahalo ea eona e feto-fetohang, lintlha tse sebetsang, le lits'ebeletso tse feto-fetohang tsa ho iketsetsa li fetotse sesebelisoa sena sa sechaba hore e be "sebaka se senyenyane sa ho kena se nang le tšusumetso" bakeng sa ntlafatso ea tikoloho ea litoropo.

Ka khetla ea letlooeng e ntšo e sa hlakang le moralo o boreleli oa cylindrical, matlakala ana a kantle a qoba ponahalo e theko e tlase ea lithōle tsa polasetiki tsa setso ha ka nako e ts'oanang a boloka tumellano le limela tsa serapa le meralo ea khoebo—ha ho na meralo e rarahaneng haholo mona. Sebopeho sa letlooeng ha se ntlafatse feela botle ba pono empa hape se kenyelletsa bohlale bo sebetsang: moea o kenang o thibela monko o sa thabiseng ho bokellana kahare, ha ka nako e ts'oanang o lumella basebetsi ba hloekisang ho lekola bokhoni kapele, ho qoba boemo bo sa thabiseng ba lithōle tse tletseng tse siiloeng li sa hlokomeloe.

Jwalo ka setshelo sa matlakala a kantle se atisang ho sebediswa hangata, ho tshwarella ho bohlokwa: motheo o chitja o matlafaditsweng o thibela ho phethoha maemong a moya; karolo e ka hare e sebedisa polasetiki e sa dutleng, e sa senyeheng ho thibela maro a ditshila ho silafatsa bokantle; mme khetla ya letlooeng e tloswang e fedisa ho hlwekisa matheba a foufetseng, e eketsa bokgoni ba ho hlwekisa ka hoo e ka bang 30% ha e bapiswa le ditlwana tsa setso tsa ho hlwekisa. Maikutlo a baahi a totobatsa hore ditlwana tsena tsa ditshila tsa kantle di ka "fedisa tlhoko ya ho inama ha ho lahlelwa ditshila mme di shebahala di hlwekile ka mokhoa o kgathollang," e fokotsa haholo mathata a tlwaelehileng jwalo ka ditlwana tsa ho hlwekisa ditshila le menko e sa feleng.

Ho iketsetsa fektheri ke molemo o mong o moholo oa nkho ena ea lithōle tsa kantle: boholo bo etselitsoeng lirapa bo fumaneha bakeng sa maemo a fapaneng joalo ka lirapa tsa boikhathollo, litereke tsa khoebo le libaka tsa indasteri—mehlala e nang le boholo bo boholo bakeng sa lirapa tsa boikhathollo e amohela sephethephethe se phahameng sa maoto, ha mefuta e menyenyane e boloka sebaka ho potoloha mehaho ea liofisi. Lisebelisoa li ka boela tsa fetoloa ha ho hlokahala: likhetla tsa tšepe e sa ruseng tse sa ruseng bakeng sa libaka tsa lebopong la leoatle, le likoahelo tse matlafalitsoeng tse sa keneleng pula bakeng sa libaka tse nang le pula. Ho iketsetsa boholo ho fokotsa litšenyehelo tsa theko, ha tlhokomelo ea fektheri kamora thekiso e rarolla ntlha ea bohloko ea setso ea "lintho tse thata tse nkeloang sebaka ha li robehile." Motsamaisi oa thepa serapeng se itseng o itse, "Likhane tsa lithōle tsa kantle tse etselitsoeng li tšoana hantle le setaele sa rona sa naha, 'me litšenyehelo li tlase ka 15% ho feta ho reka lihlahisoa tse rekiloeng mabenkeleng."

Makoti ana a manyenyane a lithōle a kantle a na le moelelo o ka morao ho ntlafatso ea libaka tsa sechaba tsa litoropo: lintlha tse sebetsang tse etsang hore li be bonolo ho sebelisoa ke baahi, meralo ea botle e kopanang le tikoloho, le ho tenyetseha ho iketsetsa maemo a fapaneng. Ha "bahlokomeli bana ba likhutlong tsa literata" ba ntse ba nahana haholoanyane le ho ikamahanya le maemo, bohloeki le botle ba toropo li ntse li hlaha butle-butle ka lintlha tsena.


Nako ea poso: Tshitwe-31-2025